قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
1453
تاريخ الفي ( فارسى )
ذكر وقايع سال صد و هشتاد و نهم و نودم از رحلت خير البشر در اوايل اين سال ، حسن بن سهل ذو الرّياستين به نيابت برادر به بغداد آمده عمّال خود را بر ساير بلاد فرستاد و طاهر ذو اليمينين متوجّه حرب نصر بن شبث گشت . همچنين هريك از امراى به قطرى كه متعلّق او بود متوجّه گشته همّت بر تنسيق و تنظيم مهام خلايق گماشتند . و در جمادى الآخر اين سال ، در كوفه محمّد بن اسماعيل بن ابراهيم بن الحسين بن الحسن بن على ظاهر شد و مردم را به بيعت امام رضا ، عليه السّلام ، دعوت نمود . ابن طباطبا عبارت از اين محمّد بن اسماعيل است و مدبّر امور ابن طباطبا ، ابو السّرايا بن منصور شيبانى « 1 » بود . القصّه ، مردم كوفه و نواحى آن ديار از بعيد و قريب بر وى جمع شده شوكت او زياد شد . از جانب حسن بن سهل ، سليمان بن ابو جعفر والى كوفه بود . چون بر حقيقت حال اطلاع يافت مكتوبى به حسن بن سهل نوشت و تمامى احوال را اعلام كرد . حسن بن سهل ، زاهر بن زهير بن مسيّب را با ده هزار كس به ملازمت سليمان فرستاد كه به اتّفاق يكديگر به دفع محمّد بن اسماعيل ابو السّرايا كوشيده نايرهء اين فتنه را فرو نشانند . القصّه ، در روز چهارم شنبه سلخ ماه جمادى الآخر در ظاهر كوفه تلاقى فريقين روى نمود و جنگ قايم شد و بعد از كارزار بسيار ، زاهر بن زهير تاب مقاومت نياورده روى به گريز نهاد . ابو السّرايا تعاقب آن جماعت نموده خلقى بسيار را به قتل رسانيد و غنايم بىشمار به دست آورده . اتّفاقا ، صبح روز پنجشنبه غرّهء شهر رجب المرجّب ابن طباطبا وفات
--> ( 1 ) . بنا به تصريح ابن أثير ، وى از اولاد هانى بن قبيصة بن هانى بن مسعود شيبانى بوده است ؛ - الكامل ، ج 1 ، ص 248 . طبرى نام ابو السّرايا را « سرى بن منصور » ضبط كرده است ؛ - تاريخ طبرى ، ج 13 ، ص 5628 .